Գայանե Բաբայան «Երանի, երանի քեզ սիրողին»

Ծննդյան եւ Հարության տոներից արդեն Հայաստանում բոլորն են խոսում ու շնորհավորում իրար, Նոր տարվա նման մի բան է դառնում Զատիկը, բայց գնալով ավելի ես համոզվում, որ մեր ժողովրդին մի անգամ էլ է հարկավոր քրիստոնյա դարձնել՝ հրով ու սրով, ինչպես անցյալում, կամ ազատ-արդար ընտրությամբ, որպեսզի նրանք կամ ճշմարիտ քրիստոնյա դառնան, կամ գտնեն-որոնեն իրենց կրոնը: Այսօրվա գովազդած քրիստոնեությունը ավելի լավը չի թվում, քան սովետական անաստվածության քարոզը: Ուշանում է Հիսուս Քրիստոսի երկրորդ գալուստը ցավոք, եւ ՀՀ-ում քրիստոնեության ի պաշտոնե քարոզիչները՝ տերտերականությունն իր ողջ կազմով՝ ամուսնացող եւ չամուսնացող տեսակի, բոլորը մեր աչքին երեւում են այն դպիրները, ծերերն ու քահանայապետերը, որոնք Հիսուսին խաչելու ուղարկեցին: Երանի՜ նրան, ով Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու ջիպավոր, զենքով ու գողական խոսող տերտերին աջահամբույր տալու ցանկություն ունի կամ նրա ձեռքով իր երեխային մկրտելու ցանկություն, երանի՜, որովհետեւ նրա հավատը Աստծո նկատմամբ այնքան մեծ է, որ չի նկատում տերհայրերի վարքն ու բարքը եւ նրա բերանից ելնող կեղծիքը, երբ իրենց ելույթում խառը համ Քրիստոսին են "ալելուա" անում, համ ՀՀ իշխանությանը: Եւ իշխանությանն ուղղված "ալելուան" ավելի կրքոտ է:         

Արփի Ոսկանյան «Կողքի սենյակը»

Հայրս ու Գայանե Բաբայանը իրար չէին ճանաչում, երբեք չէին հանդիպել եւ տեղյակ չէին միմյանց գոյության մասին։ Ու թեպետ երկուսն էլ լոռեցի էին, չգիտեմ ծանոթանալու դեպքում ինչ տպավորություն կգործեին միմյանց վրա։ Հայրս նման չէր Գայանի սիրած հերոսներին, ողջ կյանքում պաշտոններ էր վարել, իսկ Գայանը իշխանություն ունեցող մարդկանց չէր սիրում։ Գայանը սիրում էր մարդկանց, որոնք իրենց մեջ խեղճություն ու տառապանք են կրում, հորս ունեցածը խեղճություն չէր, այլ հեզություն, եւ հոգին տառապանքով ծվատելու համար էլ իմաստուն էր։
Գայանը պայքարի մարտիկ էր եւ սրբազան պատերազմի մեջ էր կեղծիքի դեմ։ Հայրս հիանում էր պայքարի ոգով բռնված կանանցով, բայց պայքարի ոգին իրեն խորթ էր։ Հայրս հրեշտակ էր ու հրեշտակի անուն էլ ուներ՝ Ռաֆայել։ Գայանը հրեշտակ լինել չէր կարող, որովհետեւ կին էր ծնվել։

Գայանե Բաբայան «Ամեն վայրկյան սպասում եմ, որ որդիս տուն կմտնի»

«էդ օրը առավոտը վեր կացանք, ոնց էի ուրախացել, որ  մարտի մեկն ա, դե, սեփական տանը ձմեռը մի քիչ հարմար չի, ու գարունը իմ ամենասիրած սեզոնն ա, բայց  հիմա  էս գարունը  դառել ա դժոխք: Տիգրանը առավոտյան վեր կացավ, ասեց` մամ ջան, մարտի մեկդ շնորհավոր, ինքը շատ նուրբ հոգի ուներ, ուշ էր արթնացել էդ օրը, որովհետեւ գիշերը մեքենան էր սարքել, հետո ինձ տարավ շուկա, հետո գնաց աշխատանքի ու այնտեղ իմացել էր, որ առավոտը  ժողովրդին ծեծել են Օպերայի հրապարակում»:

Գայանե Բաբայան «ՄՈւՍԱՆ ՆԱԵՎ ԾԵԾՈՂ Է»

Երգչուհի Շուշան Պետրոսյանն այս օրերին ոչ միայն Հ1-ի, ինչպես միշտ է, այլ նաեւ  իշխանության կողմից չհարգված  թերթերի ուշադրության կենտրոնում է, Հոլիվուդի աստղերը կնախանձեին հայաստանյան այս աստղի սկանդալային  կարգավիճակին, քանի որ հայ ժողովուրդը վերջապես պարզեց հայրենիք ու սեր երգող երգչուհու մուսայի էությունը, այսինքն` այն, որ նրա  չափազանց երիտասարդ մուսան ընդամենը կամակատար ու ձեռքերը կապած լրագրող ծեծող է, ու մտածեցին, որ արվեստագետի ընտանիքում ծնված այս երգչուհին որքան է ետ գնացել... դեպի իր գովերգած իշխանությունը:

Գայանե Բաբայան. «Ցուցարարների ՊԱՅՔԱՐԻ ԳԻՇԵՐԸ»

zz

Մարտի 1
Մյասնիկյանի արձանի մերձակա հրապարակ

Մարտի 1, ժամը 9.21 րոպե: Ցուցարարների վրա բաց թողնված գազն արդեն թունդ  զգալի է, բոլորը թաշկինակները քթներին հպած են, հրապարակը լքողներ չկան, թեեւ պատերազմական վիճակն արդեն զգալի է` մարդկանց հայացքները դեպի երկինք են,  ուր թռչում են լուսային հրթիռները. վայրկյանները մոգական են, որովհետեւ ժողովուրդը իրապես չգիտի, թե իշխանության հաջորդ զենքը որն է լինելու: Բարձրախոսին մոտեցողներն ասում են՝ «Ժողովուրդ, սա խուճապի համար է, հանգիստ կանգնեք, չվախենաք»: Նիկոլ Փաշինյան. «Սիրելի ժողովուրդ, թաշկինակները թրջած դրեք... մենք պարտավոր ենք պաշտպանել Հայաստանը թեկուզ մեր կյանքի գնով...»: «Ազատություն»՝ մի քանի րոպե շարունակ վանկարկում են: Այնուհետեւ` «Թուր-քեր, հե-ռա-ցեք»: Շանթ Հարությունյան. «...յուրաքանչյուր ժողովուրդ իր պատմության ընթացքում մի անգամ դուրս է գալիս փողոց, նվաճում է իր՝ քաղաքացու իրավունքը, հանուն իր երեխաների, հայ ժողովուրդը, ցավոք, ոչ մի անգամ կռիվ չի արել, ճակատագրի կամոք այդ բարձր պատիվը տրված է մեր սերնդին: Սա կոչվելու է հայ ժողովրդի բոլոր զավակների պաշտպանության օր»: Նիկոլ Փաշինյան. «Ժողովուրդ ջան, ո՞նց եք, դուխներդ տեղն ա՞, մենք ստեղ կանգնած էսօր հաղթելու ենք, նրանք մինչեւ լուսաբաց փախչելու են»:

Գայանե Բաբայան «Էլ մեզ իր մեջ կրողը չկա »

Ահա 5 տարի է, որ մենք չենք տեսնում Հրանտ Մաթեւոսյանի դեմքը, չենք որսում պահը, որ մի խոսք ասենք նրան` ցանկացած, որովհետեւ կարեւորը այն զգացողությունն էր, որ մենք խոսում ենք Հրանտի հետ, իսկ նա գիտեր այն հայացքները, որոնք սիրահարվածի էին, ու հետագայում ինքն էլ, երբ գրողների միության միջանցքում հանդիպում էր, բարեւում էր Հրանտավարի` «ա-հա, բա-րեւ, ո՞նց ես» ու հետո ծուռ սուլելով գնում-գալիս էր միջանցքում...

Գայանե Բաբայան «Հրանտ Մաթևոսյան` 70. իր ու մեր ծմակուտը»

«... Երբ ես եկա, Ահնիձորը կար, Ծմակուտը չկար:
Ծմակուտը իրական Ահնիձորի և այդ Ահնիձորի հետ իմ սիրո միությունն է: Ծմակուտը լինելիության մեջ է, քանի ես կամ: Ծմակուտը փոփոխվելու, մեծանալու, բազմամարդ է լինելու: Ծմակուտը իմ սերն է, վերաբերմունքը, իմ տագնապը` մարդու համար: Ծմակուտը ես եմ...»:
Հրանտ Մաթևոսյան

Գայանե Բաբայան «Բաց նամակ Քոչարյանին»

Աշխատանքը` Վարպետ Օնիկի

Ահա գնացիր, ամեն ինչ տարար քեզ հետ, եւ Սերժ Սարգսյանը չգիտի, թե ոնց կառավարի: Նրան շատ փողերի հետ ժառանգություն թողեցիր վախը` սեփական ժողովրդից, ու նա քո փոխարեն  էլ է վախենում, եւ քո տեղն էլ է պաշտպանվում: Դուք ընդհանուր բիզնեսից էլ մեծ ընդհանուր վախ ունեք: Դու գնացիր, ու ինչքան հարստություն, դրանից  երկու անգամ ավելի ատելություն տարար ժողովրդից, ու եթե Սերժի հարստությունից շատ է քո հարստությունը, ապա քո հանդեպ ատելությունն էլ է շատ, գավառացի մեր նախկին նախագահ, Լեւոնի բերած ու դեռ ոչ մեկի չտարած…

Գայանե Բաբայան «Ստի դափնիների ժամանակը»

Աշխատանքը` Վարպետ Օնիկի

Ապշում ես` տեսնելով, թե ինչ օրի են եւ ինչ է արժեցել նրանց համար բարեկեցիկ կյանքով ապրելն այս տարիներին: Մարտի 1-ը ցույց տվեց այդ մարդկանց հոգու ավերածությունների իրական վիճակը: Ինչերի՜ են գնացել նրանք` ընդամենը նորմալ մարդկային կյանքի ու երբեմն էլ եթերներով երեւալու` չմոռացվելու համար: Փաստորեն, մի բիրտ թաթ նրանց ստիպել է խաչ խաշել իրենց ստեղծագործությունների, իրենց ազատության ու սրտի վրա ու իջնել, իջնել, իջնել... Գորկու «Հատակից» այն կողմ: Կարող էին գոնե մարտի 1-ի շուրջ իրենց ուղղված հարց լսելիս լրագրողների առաջ փակել աչքերն ու ասել` «ես տխուր եմ շատ, ես չեմ կարող ոչինչ խոսել», կամ` «իմ երեխաները պրոբլեմներ ունեն լուծելու, չեմ ասի ոչինչ», կամ` «ես վախենում եմ»:

Գայանե Բաբայան «Սպասման տարի»

Այժմ բոլոր քաղաքական կուսակցությունների առաջնորդներն ու առաջնորդների խոսնակներն ասուլիս են տալիս ու խոսում այն մասին, թե ինչ նվաճումների հասան իրենք անցնող տարում, իշխանականները  շատ լուրջ նվաճումներ են արձանագրում երկրում,  ասում են` ժողովուրդը անցնող տարում խաղաղվեց, ցրվեց նրանց միջի մարտիմեկյան ճգնաժամը, ասում են` տնտեսական ճգնաժամն էլ չազդեց նրանց վրա, լավ են, առաջհայաստան ենք գնում...

Գայանե Բաբայան «ԹԵ ԻՆՉՊԵՍ ՄԵՐ ՏՈւՆ ՈՍՏԻԿԱՆՆԵՐ ԵԿԱՆ»

Հեղինակ` Էդգար Ամրոյան (Արտ-լաբորատորիա)

Մարտի 1-ից համարյա 9 ամիս հետո մեր տուն ոստիկաններ եկան: Շատ ուրախացանք, որովհետեւ արդեն արհամարհված էինք զգում` ես ու տնայիններս: Երկու երիտասարդ ոստիկան, մեկը` ոնց որ թաղային, մեկն էլ` համայնքային երեւի, եկան, ասին` ոստիկանությունից ենք, ու նրանցից մեկը կարմիր գրքույկ ցույց տվեց: Նստեցին, ու ես չթաքցրի իմ գոհունակությունը, որ նրանք ընդամենը ոստիկանությունից են, այլ ոչ թե Ջրային պետական կոմիտեից` կառավարությանն առընթեր, որովհետեւ նրանց, իրենց կարծիքով, պարտքեր ունեմ:

Գայանե Բաբայան «Երբ ես դիտորդ էի»

Մի անգամ` 2003թ-ին, ձմռան ճքճքան ցրտին ես մի ընտրատարածքում վեց ժամ դիտորդ եղա:

Կրծքիս մի կարտոնի կտոր էի կպցրել` Անկախ դիտորդ Գայանե Բաբայան, ու աթոռին նստած հետևում էի այն ներկայացմանը, որի մեջ ինձ` ուրիշների համար էպիզոդիկ, իսկ իմ ներշնչանքով` գլխավոր դեր էին հատկացրել: Կարծում եմ` երբեք չի կրկնվի «դիտորդությունս»: Բանը այսպես պատահեց: Մի գրող ինձ խնդրեց դիտորդություն անել: Ինչու: Պարզվեց, իր աղջկան է պետք, իր աղջկան խոստացել են գործ տալ, եթե դիտորդներ գտնի:

Գայանե Բաբայան «Հյուսիսային պողոտան՝ գիշերը»

Մոտ 20 հացադուլավոր կանանցից մի մասը քնած էր, մի մասն էլ` աշխույժ, բայց կիսաձայն զրուցում էին, որ մյուսներին չարթնացնեն: Խոսում էին Հյուսիսային պողոտայի` բնակության համար անհարմար լինելուց, իրենց կողքի խանութներից, որտեղ օրը երկու մարդ չի մտնում:Կանայք հիմնականում իրար հարեւանությամբ էին պառկած, միայն մի կին էր «առանձին» քունը գերադասել, եւ բելգիացի տղամարդը` հայ ժողովրդի ազատության համար պայքարող փեսա Լյուկն էլ` առանձին, որը քնած էր, եւ որի կինը մի քանի ժամով տուն էր գնացել:

Գայանե Բաբայանի «Մենապար» գրքից

***

Նա նվաճեց աշխարհը

Սան-Ռեմոյի միսս-շոու փառատոնում,

Հետո վար իջավ

Ու քերեց իր տան կաթսաների մուրը:

Նա ուզում էր… թեև ամաչում էր,

Որ ինքն էլ, Մերիլինն էլ կին էին,

Եվ սակարկեց ամուսնու հետ,

Եվ սպանած հմայքներն իր գնահատեց

Մի կիլո միս,

Մարգարին

Եվ կոշիկ` բոբիկ երեխայի համար,